Visie

Belang van streektaalonderwijs

Het spreken van een streektaal onder jongeren neemt in de loop der tijd af, waardoor het voortbestaan van streektalen onzeker is. Door streektalen op te nemen in het onderwijs, kan taalverlies tegengegaan worden. Hierbij spelen taalattitudes en -bewustzijn een grote rol. Hoewel een streektaal vaak als minderwaardig wordt gezien en te maken heeft met stereotypering, is er op het niveau van het individu weinig verschil tussen een streektaal en een nationale taal. Het spreken van een streektaal naast een andere taal of andere talen biedt dan ook dezelfde voordelen als het spreken van meerdere nationale talen. Hierbij valt te denken aan de cognitieve voordelen van meertaligheid, maar ook aan de communicatiemogelijkheden. Het is dan ook belangrijk dat mensen zich bewust zijn van de voordelen van meertaligheid en streektalen zodat de bestaande negatieve houdingen en stereotypen ontkracht worden.

Het Nedersaksisch, waarvan ook het Drents onderdeel is, wordt zowel in Nederland als Duitsland gesproken en is daarmee een grensoverschrijdende streektaal. Dit maakt deze streektaal zeer waardevol, aangezien het spreken van de streektaal een betere communicatie tussen beide landen kan betekenen ten opzichte van het spreken van de nationale talen. Een goede communicatie tussen de landen is essentieel voor het ontwikkelen van kansen op sociaal, economisch, sportief en cultureel gebied. Door de streektaal in het onderwijs op te nemen kunnen niet alleen houdingen ten opzichte van de taal verbeteren, maar ontwikkelen leerlingen ook taalvaardigheid in een taal die voor beide landen interessant is.

Belang van buurtaalonderwijs

Het leren van een nieuwe taal biedt verschillende voordelen op het gebied van cognitie, communicatie en kansen op de arbeidsmarkt. In Drenthe is de buurtaal Duits van groot belang voor met name de laatste twee factoren, zeker in gebieden die dicht bij de grens liggen. Door deze taal te spreken en bekend te zijn met de cultuur van het buurland wordt de kans vergroot dat leerlingen later in de regio blijven of zelfs in het buurland gaan studeren, werken en/of wonen. Ook vergroot het aanbieden van buurtaalonderwijs het taalbewustzijn van de leerlingen doordat zij de verschillen en vooral de overeenkomsten tussen de talen leren herkennen. Daarnaast kan het de houdingen van leerlingen ten opzichte van de buurtaal- en cultuur verbeteren, omdat deze niet langer vreemd zijn. Leerlingen zien dat de taal en cultuur anders zijn, maar dat dat niet betekent dat de taal en cultuur van het buurland minderwaardig zijn aan die van het eigen land.

Didactische aanpak buur- en streektaalonderwijs

In het project wordt uitgegaan van een holistische benadering van taalonderwijs. Dit wil zeggen dat alle talen die iemand spreekt gezien worden als één meertalig repertoire en dat deze talen dus niet strikt van elkaar gescheiden zijn. Dit maakt de weg vrij voor een didactiek waarin alle talen die leerlingen spreken waarde hebben voor het leren van talen, maar ook voor het leren van andere vakken. Door meerdere talen te (laten) gebruiken in de klas, worden leerlingen zich bewust van verschillende talen die gesproken worden en kan hun houding ten opzichte van talen die zij niet spreken verbeteren doordat deze talen niet meer als vreemd gezien worden. Expliciete vergelijking van verschillende talen vergroot ook het taalbewustzijn van de leerlingen en kan hun taalleerstrategieën bieden door te laten zien dat veel talen overeenkomsten met elkaar hebben. In het project is ook aandacht voor het implementeren van de buur- of streektaal in zaakvakken, zoals muziek in het Drents. Door de buur- of streektaal niet beperkt te houden tot de taallessen zelf, wordt het gebruik van deze taal steeds normaler en kunnen de houding tegenover en de taalvaardigheid in deze taal van de leerlingen verbeteren.

Binnen het project is aandacht voor de vier verschillende vaardigheden, namelijk (op volgorde van hoeveel aandacht aan de vaardigheid besteed wordt):

  • Luisteren en begrijpen
  • Spreken
  • Lezen
  • Schrijven

De vaardigheden lezen en schrijven komen vooral aan bod door gebruik van de website Wiesneus of Schlauberger.